Warto Wiedzieć - Przepisy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia w transporcie
Warto Wiedzieć
Przepisy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia w transporcie.

Istotnym ogniwem w łańcuchu żywnościowy, od surowca do konsumenta, jest transport środków spożywczych. Zgodnie z obowiązującymi wymogami prawa Unii Europejskiej, przedsiębiorstwa prowadzące działalność m.in. w zakresie dystrybucji żywności są zakładem spożywczym. Podstawowymi aktami prawnymi, określającym wymagania dla przedsiębiorstw spożywczych jest ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225) oraz przepisy unijne: rozporządzenie nr 852/2004 i 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy w sprawie higieny środków spożywczych oraz w sprawie zasad i wymogów prawa żywnościowego. Obowiązujące akty prawne jednoznacznie formułują obowiązki przedsiębiorcy sektora spożywczego:

  • art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002: „Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów
  • rozdział II art. 3 rozporządzenia (WE) nr 852/2004: „Przedsiębiorstwa sektora spożywczego zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu”

Przepisy powyższych dokumentów sprowadzają się do reguły, że za bezpieczeństwo żywności odpowiada każdy uczestnik cyklu produkcyjnego. Ogromną rolę w tym procesie odgrywa transport żywności, którego zadaniem jest dołożenie wszelkich starań, by przewożone produkty dotarły do końcowego odbiorcy w stanie nie pogorszonym. Podstawowym aktem prawnym, określającym wymagania dla przewoźników żywności jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wymagań sanitarnych dotyczących środków transportu żywności, substancji pomagających w przetwarzaniu, dozwolonych substancji dodatkowych i innych składników żywnościowych z dnia 19 grudnia 2002 r. (Dz. U. z dnia 10 lutego 2003 r.). Zasadniczy wymóg Rozporządzenie to przewóz środków spożywczych specjalistycznymi środkami transportu, posiadającymi konstrukcję i wyposażenie odpowiednie do rodzaju przewożonych artykułów. Środki transportu muszą być utrzymywane w dobrym stanie technicznym zabezpieczającym jakość zdrowotną artykułów, posiadać powierzchnię ładunkową dostosowaną do rodzaju przewożonych artykułów i konstrukcję umożliwiającą łatwe utrzymanie czystości i porządku, a w razie potrzeby dezynfekcję. Podczas załadunku pojazdu artykuły  spożywcze powinny być tak rozmieszczone i zabezpieczone, aby nie nastąpiło ich zanieczyszczenie lub zniszczenie. Przed załadunkiem artykułów spożywczych, środek transportu wymaga odpowiedniego przygotowania, a w szczególności usunięcia resztek poprzednich ładunków, naprawienia ewentualnych uszkodzeń powierzchni ładunkowej, doprowadzenia do stanu należytej czystości przy użyciu właściwych środków myjących i dezynfekujących, przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Jeżeli przewóz artykułów wymaga temperatury kontrolowanej, przed załadunkiem, należy sprawdzić temperaturę komory ładunkowej i w razie potrzeby doprowadzić do wymaganych wartości. Jednym z pierwszych międzynarodowych dokumentów dotyczących standardów w tym zakresie jest umowa ATP. Dotyczy ona szybko psujących się artykułów i specjalnych środków transportu przeznaczonych do ich przewozu. Jej przepisy określają warunki termiczne transportu produktów oraz warunki pomiarów kontroli właściwości izotermicznych. Wszystkie wykonane czynności powinny zostać odnotowane w dokumentacji kontroli sanitarnej, która powinna znajdować się w pojeździe podczas przewozu, tak aby w każdej chwili wykazać, że działania i warunki higieniczne, które zostały zapewnione podczas transportu żywności oraz ich właściwa kontrola gwarantują bezpieczeństwo przewożonej żywności. Sposób prowadzenia dokumentacji każdy przewoźnik ustala indywidualnie, kierując się zasadą jak najprostszych sposobów dokumentowania swojej działalności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Za prawidłowe wykonanie powyższych czynności odpowiada osoba nadzorująca przewóz artykułów, zwykle jest to kierowca, który oprócz uprawnień do prowadzenia pojazdu, powinien mieć aktualną książeczkę zdrowia, potwierdzającą brak przeciwwskazań do kontaktu z żywnością.

Przedsiębiorstwa działające na rynku spożywczym mają obowiązek wprowadzenia skutecznych środków nadzoru podczas transportu żywności w celu uniknięcia jej zanieczyszczenia. Jednym z najskuteczniejszych narzędzi w tym zakresie jest system HACCP. Artykuł 5 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych nakłada na przedsiębiorstwa spożywcze wymóg opracowania, wykonywania i utrzymywania stałych procedur opartych o zasady systemu HACCP. Dobrze wdrożony system będzie udokumentowanym narzędziem oceny zagrożeń oraz ustanowienia systemów kontroli, skupionym na zapobieganiu. Wdrożenie systemu HACCP pomoże firmie transportującej spełniać wymogi i oczekiwania klientów branży spożywczej. We wrześniu 2005 r. opublikowana została zupełnie nowa norma dla branży spożywczej – ISO 22000:2005 „System zarządzania bezpieczeństwem żywności – wymagania dla organizacji w całym łańcuchu żywnościowym”. Standard ISO 22000 łączy wymagania systemu HACCP oraz Dobrych Praktyk Produkcyjnych, Higienicznych, Dystrybucyjnych, itp. i podkreśla znaczenie komunikacji w łańcuchu żywnościowym.
Przemysł Spożywczy
Inter-Iodex.eu
© Copyright All Rights Reserved
MarGraph; Poznań 2010